โรงงานยังซื้อไฟสีเขียวตรงจากผู้ผลิตไม่ได้ กฎยังเป็นร่าง

โรงงานไทยยังทำสัญญาซื้อไฟฟ้าหมุนเวียนตรงจากผู้ผลิตแล้วส่งผ่านระบบสายส่งไม่ได้ วันที่ 15 กรกฎาคม 2026 คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เห็นชอบในหลักการให้ขยาย Direct PPA (สัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง) ไปยังผู้ใช้ภาคอุตสาหกรรมนอกเหนือจาก data center แต่ประมวลหลักเกณฑ์ที่ทำให้ใช้งานได้จริงยังเป็นร่าง ตามคู่มือพลังงานหมุนเวียน 2026 ของ Chambers

โครงการนำร่องตอนนี้เป็นอย่างไร

กพช. อนุมัติโครงการนำร่อง Direct PPA เมื่อมิถุนายน 2024 กำหนดโควตา 2,000 เมกะวัตต์สำหรับ data center ตามรายงานของ The Nation คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เผยแพร่ร่างระเบียบเมื่อตุลาคม 2025 และยังเป็นร่างอยู่ถึงกรกฎาคม 2026

ร่างฉบับเดือนตุลาคมที่ DatacenterDynamics รายงาน วางเงื่อนไขไว้ทั้งสองฝั่ง

• ผู้ผลิตไฟต้องเป็นโรงไฟฟ้าหมุนเวียนที่สร้างใหม่ หรือโรงไฟฟ้าหมุนเวียนที่จับคู่กับแบตเตอรี่ ขนาดอย่างน้อย 1,000 kVA และต้องไม่มี PPA กับรายอื่นอยู่แล้ว
• ผู้ซื้อต้องเป็น data center ที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI มีโหลดฝั่ง IT อย่างน้อย 50 เมกะวัตต์ต่ออาคาร และซื้อไฟหมุนเวียน 100%

ร่างประมวลหลักเกณฑ์การเข้าใช้ระบบไฟฟ้าโดยบุคคลที่สาม (Third Party Access) ครอบคลุมค่าบริการส่งผ่านไฟฟ้า ค่าเชื่อมต่อ ความมั่นคงระบบ ค่าความไม่สมดุล และค่านโยบาย ตามที่ Chambers ระบุ ความไม่สมดุลวัดทุก 15 นาที ส่วนที่ติดลบคิดค่าบริการ และคิดในอัตราสูงขึ้นเมื่อเกิน 2% ส่วนที่เกินเป็นบวกไม่คิดค่าบริการ แต่ก็ไม่จ่ายเงินให้ไฟส่วนเกิน ค่าบริการส่งผ่านยังอยู่ระหว่างสรุปเมื่อกรกฎาคม วันที่ 9 เมษายน รัฐบาลแจ้งรัฐสภาว่าควรแก้กฎหมายเพื่อรองรับ Direct PPA

โรงงานทำอะไรได้บ้างตอนนี้

Chambers สรุปทางเลือกที่โรงงานมีในตอนนี้

โซลาร์ในพื้นที่ภายใต้สัญญา PPA เอกชน ซึ่งใช้กันแพร่หลายแล้ว ผู้พัฒนาติดตั้งและดูแลแผงบนหลังคาในพื้นที่ลูกค้า แล้วขายไฟให้ตามสัญญา ตั้งแต่ปี 2024 โซลาร์รูฟท็อปไม่ต้องขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ไม่ว่าขนาดเท่าใด แต่ระบบที่เชื่อมสายส่งต้องได้รับอนุมัติจาก กฟภ. หรือ กฟน. และโครงการในนิคมอุตสาหกรรมอาจต้องได้รับอนุมัติจาก กนอ. ด้วย

Utility Green Tariff 1 เปิดให้ผู้ใช้ทุกประเภทและไม่ระบุแหล่งไฟ ส่วน Utility Green Tariff 2 ให้ผู้ใช้รายใหญ่เลือกชุดโรงไฟฟ้าหมุนเวียนใหม่ได้ มีผลตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2026 คาดเปิดรับสมัครช่วงปลายปี 2026 และเริ่มให้บริการปี 2027

PPA นอกพื้นที่ (off-site) ของภาคเอกชนยังไม่เปิดทั่วไป รูปแบบเสมือนและแบบผ่านตัวกลางทดสอบเฉพาะใน sandbox ของ กกพ.

ภาคเอกชนเริ่มเตรียมตัวแล้ว WHA Utilities and Power รายงานว่ามีกำลังผลิตตามสัญญา PPA เอกชนที่ลงนามแล้วสะสม 372 เมกะวัตต์ ในผลประกอบการไตรมาสแรกปี 2026 และมีบันทึกความเข้าใจทดลองกับ Apex Circuit (Thailand) สำหรับโครงการ Direct PPA 17 เมกะวัตต์ ซีอีโอของบริษัทต้องการให้สรุปเกณฑ์เร็วขึ้น และเรียกร้องให้พิจารณาขยายโควตาไปยังอุตสาหกรรมอย่างยานยนต์และเหล็ก เขาระบุว่าการเข้าถึงพลังงานสะอาดกลายเป็นเกณฑ์แรกที่นักลงทุนใช้คัดกรอง โดยเชื่อมกับมาตรฐานอย่าง CBAM ของสหภาพยุโรป และ RE100

แผน PDP ที่เกี่ยวข้อง

ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) 2026 ผ่านคณะอนุกรรมการจัดทำร่างแล้ว และกำหนดเปิดรับฟังความเห็นสาธารณะวันที่ 8 กันยายน The Nation รายงานว่า ช่วงปี 2026-2037 แผนเพิ่มกำลังผลิตราว 50,900 เมกะวัตต์

• โซลาร์ 24,300 เมกะวัตต์
• ระบบกักเก็บพลังงานแบตเตอรี่ 14,500 เมกะวัตต์
• โรงไฟฟ้าก๊าซรอบผสม 9,100 เมกะวัตต์
• ลม 2,700 เมกะวัตต์
• การตอบสนองด้านโหลดและทรัพยากรกระจายตัว 2,660 เมกะวัตต์
• โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) 300 เมกะวัตต์ เริ่มปี 2037

แผนระบุสัดส่วนพลังงานสะอาดราว 49% ของระบบไฟฟ้าในปี 2037 และคาดการณ์ความต้องการไฟฟ้า 57,273 เมกะวัตต์ในปีเดียวกัน Direct PPA และ Third Party Access เป็นส่วนหนึ่งของแผน เพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมอย่างโรงงานอัจฉริยะและ data center

บอร์ด BOI เมื่อพฤษภาคมสั่งให้เร่งออก PDP และแจ้งว่าเกณฑ์ Direct PPA กับค่าบริการระบบไฟฟ้าจะประกาศเร็วๆ นี้ แต่เมื่อกรกฎาคมกฎ Direct PPA ก็ยังเป็นร่าง

สิ่งที่ต้องจับตา

ผู้ซื้อไฟภาคโรงงานต้องดู 3 เรื่อง คือประมวลหลักเกณฑ์ Third Party Access ฉบับสุดท้ายของ กกพ. พร้อมค่าบริการส่งผ่านไฟฟ้า การเปิดรับสมัคร UGT2 ช่วงปลายปี และการอนุมัติ PDP หลังจบรับฟังความเห็น

คำถามที่พบบ่อย

โรงงานไทยทำ Direct PPA ได้แล้วหรือยัง

โดยทั่วไปยังไม่ได้ กพช. เห็นชอบในหลักการให้ขยาย Direct PPA ไปยังผู้ใช้ภาคอุตสาหกรรมเมื่อ 15 กรกฎาคม 2026 แต่ประมวลหลักเกณฑ์การเข้าใช้ระบบสายส่งยังเป็นร่าง ตามที่ Chambers ระบุ

Utility Green Tariff 2 คืออะไร

อัตราค่าไฟสีเขียวที่ให้ผู้ใช้รายใหญ่เลือกชุดโรงไฟฟ้าหมุนเวียนใหม่ มีผลตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2026 คาดเปิดรับสมัครช่วงปลายปี 2026 ตามที่ Chambers ระบุ

แผน PDP 2026 เป็นฉบับสุดท้ายแล้วหรือยัง

ยังไม่ใช่ เป็นร่างที่กำหนดเปิดรับฟังความเห็นสาธารณะวันที่ 8 กันยายน 2026 ตามรายงานของ The Nation

แหล่งข้อมูล

• Chambers: Renewable Energy 2026, Thailand trends and developments
• The Nation: WHAUP urges Bangkok to fast-track direct PPA rules as data-centre demand surges
• DatacenterDynamics: Thai energy regulator reveals framework for direct renewable PPAs for data centers
• The Nation: PDP 2026 maps 50.9GW power build-out for green economy
• สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI): Thailand approves $29 billion investment wave as data center demand surges
• Tilleke & Gibbins: Thailand removes factory license requirement for solar rooftop installations

แชร์LINEFacebookXLinkedIn

Direct PPAแผน PDPUGT2โซลาร์รูฟท็อปโรงงานThird Party Access